|
Send us your feedback; Contact Us
![[ Contact Us ]](/img/vig-hdr-cntc-el.jpg) |
Σε κάθε σας βήμα, μαζί σας! Μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για θέματα
που αφορούν τις υπηρεσίες, τοποθεσίες του νησιού, τιμές ή την σελίδα μας.
Επιπλέον μπορείτε να κάνετε την κράτηση σας επιλέγοντας “Κλείστε Θέση” από το μενού "Επικοινωνία"...
|
Discover Locations & Places
 |
| Πετανοί |
|
|
|
|
|
| |
 |
|
|
Κεφαλονιά
|
Σας προσκαλούμε να αδράξετε τις μέρες σας ανακαλύπτοντας το νησί των αντιθέσεων!
Κεφαλονιά
|
Γεωγραφική θέση - Μέγεθος - Πληθυσμός
Τα Ιόνια Νησιά αποτελούν ένα νησιωτικό σύμπλεγμα (περίπου 330 νησιά, νησίδες και βραχονησίδες) που βρίσκεται κατά μήκος του Ιονιου Πελάγους και είναι το δυτικότερο άκρο της ελληνικής επικράτειας. Από τα δεκαπέντε νησιά που κατοικούνται, τα επτά μεγαλύτερα ονομάζονται Επτάνησα, δηλ. η Κεφαλονιά, η Κέρκυρα, οι Παξοί, η Λευκάδα, η Ιθάκη, η Ζάκυνθος και τα Κύθηρα. Η έκταση των νησιών αυτών είναι 2,307 τετρ. χλμ. με πληθυσμό περίπου 200,000.
Η Κεφαλονιά κατέχει κεντρική σε σχέση με τα άλλα νησιά, θέση στην είσοδο του Πατραικού κόλπου και είναι η πιο απομακρυσμένη από την ηπειρωτική χώρα. Βόρεια βρίσκεται η Λευκάδα, νότια η Ζάκυνθος και βορειοανατολικά η Ιθάκη. Ανάμεσα στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη σχηματίζεται ένα στενό κανάλι μήκους 22 χιλιομέτρων και πλάτους 3 έως 4,5χλμ.
Η Κεφαλονιά με επιφάνεια 781 τετρ. χλμ. είναι το μεγαλύτερο νησί των επτανήσων. Από το σύνολο των ελληνικών νησιών είναι το έκτο μεγαλύτερο και από τα χιλιάδες της μεσογείου το ενδέκατο σε μέγεθος. Από τον κυρίως κορμό εξέχουν δύο χερσόνησοι που δίνουν στο νησί ένα ιδιαίτερο σχήμα. Το νησί χαρακτηρίζεται από τον ορεινό όγκο του Αίνου που είναι ευδιάκριτος απο μεγάλη απόσταση από το Ιόνιο Πέλαγος και τις ηπειρωτικές ακτές. Η ψηλότερη κορυφή του Αίνου ορθώνεται 1628μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. η ενδοχώρα του νησιού είναι ορεινή με κορυφές από 800 έως 1100 μέτρων. οι πεδινές εκτάσεις της Κεφαλονιάσ είναι λίγες και μικρές.
Ο πληθυσμός του νησιού σύμφωνα μετην απογραφή του 2001, ανέρχεται στους 36,500 κατοίκους. Η Κεφαλονιά μαζί με την Ιθάκη αποτελούν το Νομό Κεφαλληνίας και Ιθάκης. πρωτεύουσα του νομού και του νησιού Κεφαλονιά είναι το Αργοστόλι. Διοικητικά η Κεφαλονιά χωρίζεται σε 7 δήμους και 1 κοινότητα: δήμος Αργοστολίου, παλικής, Λειβαθούς, Ελειού-Πρόννων, Σάμης, Πυλάρου, ερίσου και κοινότητα Ομαλών.
|
|
|
Ιστορική Διαδρομή
Η μικρή απόσταση από τις ακτές της Ακαρνανίας και της Πελοποννήσου και η μορφολογία του εδάφους με την ακανόνιστη ακτογραμμή και τους άπειρους κόλπους που προσφέρονται ως αγκυροβόλια, δημιούργησαν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την εγκατάσταση των πρώτων ανθρώπων και την ανάπτυξη πολιτισμού.Οι ορεινοί όγκοι και τα σπήλαια ήταν τα πρώτα φυσικά τους καταφύγια, ενώ οι πλούσιες σε βλάστηση εύφορες πεδιάδες και το άφθονο νερό από τον Αίνο εξασφάλιζαν την τροφή τους.
Οι μικρότερες εσωτερικές θάλασσες που σχηματίζονται ανάμεσα στα Ιόνια νησιά και στις γειτονικές ηπειρωτικές ακτές καθώς και το πλήθος μικρών νησίδων ενθάρρυναν τους πρώτους ποντοπόρους να ξεκινήσουν από τα φυσικά λιμάνια του νησιού και να διασχίζουν με σχετική ασφάλεια τη θάλασσα.Έτσι δεν άργησε να αναπτυχθεί και η επικοινωνία με την Ιταλική χερσόνησο. Η Κεφαλονιά βρίσκεται σε προνομιακή θέση, στο σταυροδρόμι των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων από και προς την Δύση.Τα ακρωτήριά της λειτούργησαν ως σταθμοί εφοδιασμού ή ως καταφύγιο σε περίπτωση θαλασσοταραχής. Τα ερείπια αρχαίων ναών στις ακτές, αφιερωμένων στο θαλάσσιο θεό Απόλλωνα, είναι οι σιωπηλοί μάρτυρες αυτού του παρελθόντος.
Η παρουσία του ανθρώπου στην Κεφαλονιά μαρτυρείται ήδη από την παλαιολιθική εποχή (40000-10000 χρόνια πριν από σήμερα)με την εύρεση λίθινων εργαλείων στις περιοχές του Φισκάρδου, της Σάμης και της Σκάλας.Από τις πρόσφατες ανασκαφές που διενεργήθηκαν στο σπήλαιο της Δράκαινας στο φαράγγι του Πόρου αποκαλύφθηκαν σημαντικά ευρήματα της νεολιθικής και πρωτοελλαδικής εποχής, όπως κεραμική, λίθινα και οστέινα εργαλεία(5000-2400 π.Χ).
Η πλέον σημαντική περίοδος της Κεφαλονιάς ήταν η μυκηναϊκή εποχή(1600-1100 π.Χ), όταν το νησί της Κεφαλονιάς μαζι με την Ιθάκη, τη Ζάκυνθο, τα παράλια της βορειοδυτικής Πελοποννήσου και της νοτιοδυτικής Αιτωλοακαρνανίας ανήκαν στην επικράτεια του Οδυσσέα, αρχηγού των "μεγαθύμων Κεφαλλήνων". Πολλές μυκηναϊκές εγκαταστάσεις δημιουργήθηκαν στην Κεφαλονιά στις περιοχές της Παλικής, της Κρανιάς, της Λειβαθούς, της Σάμης και των Πρόνων.Επίσης εντυπωσική είναι η διασπορά των μυκηναϊκών νεκροταφείων με θαλαμωτούς και θολωτούς τάφους στην Παλική, στην Κρανιά, στη Λειβαθώ, στον Ελειό και στουσ Πρόννους.Ο μεγάλος μυκηναϊκός θολωτός τάφος στα Τζαννάτα Πόρου, που ήρθε στο φως κατά τις πρόσφατες ανασκαφές του 1992, αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό μνημείο της εποχής.Από τις μέχρι τώρα ανασκαφικές έρευνες η Κεφαλονιά αναδεικνύεται ως το αναμφισβήτητο κέντρο του μυκηναϊκού κόσμου στη δυτική νησιωτική Ελλάδα.
Με την Κεφαλονιά σχετίζεται πιθανότατα ο μύθος του ήρωα Τάφιου, γιου του θεού Ποσειδώνα, που υπήρξε ο πρώτος βασιλιάς της νησιωτικής περιοχής της δυτικής Ελλάδας. Ο λαός του (οι Τάφιοι ή Τηλεβόες) ζούσε από την πειρατεία και ήταν ο φόβος και ο τρόμος της θάλασσας του Ιονίου.Αργότερα, ο γιος του Τάφιου, ο Πτερέλαος, είχε τη δύναμη αλλά και το θράσος να εκστρατεύσει ακόμη και εναντίον των Μυκηνών για να καταλάβει το κέντρο του τότε μυκηναϊκού κόσμου.
Σύμφωνα επίσης με τη μυθολογία, ο Κέφαλος, γιος του Δηιονέως, αφού σκότωσε ακουσίως τη σύζηγό του και την κόρη του Ερεχθέα Πρόκριδα, έφυγε σπό την Αθήνα και αφού εξεστράτευσε μαζί με τον Αμφιτρύωνα κατά των Ταφίων, έγινε ο νέος βασιλιάς της Κεφαλονιάς. Εγγονός του Κέφαλου ήταν ο Λαέρτης, ο πατέρας του πολυμήχανου Οδυσσέα, ο βασιλιάς της ομηρικής Ιθάκης. Από τα ομηρικά έπη ξέρουμε μόνο το όνομα των κατοίκων όλων των νησιών που υπάγονταν στο κράτος του Οδυσσέα, των Κεφαλλήνων. Άγνωστο είναι πώς αποκαλούσαν στην αρχαιότητα το μεγαλύτερο νησί του Ιονίου. Πρώτος με το όνομα Κεφαλληνία την αναφέρει ο Ηρόδοτος (5ος αι. π.Χ), ενώ ο αρχαίος γεωγράφος Στράβων (1ος αι. π.Χ) μάς μεταφέρει την παράδοση ότι η ονομασία της Κεφαλονίας οφείλεται στον Κέφαλο.
ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ
Κλασική - ελληνιστική εποχή. Κατά την κλασική εποχή στην Κεφαλονιά υπήρχαν τέσσερις πόλεις-κράτη με τις αντίστοιχες ακροπόλεις τους, η Κράνη, η Πάλη, η Σάμη και οι Πρόννοι, που αποτελούσαν την "Κεφαλληνιακή τετράπολη". Τα βουνά ήταν τα φυσικά όρια ανάμεσα στις τέσσερις πόλεις του νησιού, οι οποίες διατηρούσαν την πολιτική και οικονομική τους ανεξαρτησία, είχαν τα δικά τους νομίσματα και βρίσκονταν σε αντιπαλότητα μεταξύ τους.
Κατά τους περσικούς πολέμους οι Κεφαλλήνες πολέμησαν στο πλευρό όλων των άλλων Ελλήνων.Στα χρόνια του πελοποννησιακού πολέμου (431-404 π.Χ) οι πόλεις-κράτη του νησιού ενίσχυσαν και τις σύο παρατάξεις.Η Πάλη τάχθηκε με τους Κορίνθιους, ενώ η Κράνη με τους Αθηναίους. Στη Β' Αθηναϊκή Συμμαχία (375 π.Χ) προσχώρησαν αρχικά οι Πρόννοι, ενώ κατά τις επιδρομές των ετών 374-372 π.Χ. οι αθηναϊκές δυνάμεις κατέλαβαν τις άλλες πόλεις της Κεφαλονιάς. Στα μέσα του 3ου αι. π.Χ. οι πόλεις της Κεφαλονιάς ανήκαν στην Αιτωλική Συμπολιτεία και αγωνίστηκαν εναντίον των Μακεδόνων. Όταν το 218 π.Χ. ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος Ε' εξεστράτευσε εναντίον της Κεφαλονιάς, αναγκάστηκε μετά από ηρωική άμυνα των Παλαίων να εγκαταλείψει τις προσπάθειές του για την κατάληψη του νησιού.
Ρωμαϊκή εποχή. Το 189 π.Χ. οι Ρωμαίοι προσπάθησαν να καταλάβουν την Κεφαλονιά, αφού λόγω της σπουδαίας στρατηγικής της θέσης στο Ιόνιο ήταν απαραίτητη για τα επεκτατικά τους σχέδια. Ύστερα από τετράμηνη πολιορκία κα ηρωική άμυνα των κατοίκων της Σάμης, το νησί αποτέλεσε ρωμαϊκή επαρχία.Εύποροι Ρωμαίοι εγκαταστάθηκαν στο νησί, όπως μαρτυρούν τα κατάλοιπα των πολυτελών τους επαύλων που έχουν εντοπιστεί στις ανατολικές ακτές του νησιού. Τη ρωμαϊκή περίοδο ιδρύθηκε επίσης στο βόρειο τμήμα της χερσονήσου της Ερίσου η νέα πόλη Πάνορμος, το σημερινό χωριό Φισκάρδο. Τα τελευταία χρόνια η ανασκαφή ενός εκτεταμένου ρωμαϊκού νεκροταφείου στο Φισκάρδο έφερε στο φως αρχαιολογικά ευρήματα μεγάλης αξίας.
Ο χριστιανισμός, που σηματοδοτεί και το τέλος των αρχαίων χρόνων, εισήχθη στα νησιά κατά τους αποστολικούς χρόνους. ο Γερμανός καθηγητης πανεπιστημίου Η. Warnecke, σε μια πρόσφατη θεωρία του, ταυτίζει το νησί Μελίτη, όπου προσάραξε το πλοίο του απόστολου Παύλου κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του από την Κρήτη στη Ρώμη(59 μ.Χ.), με την Κεφαλονιά και όχι με τη Μάλτα. Η θεωρία του Warnecke έχει γίνει ευρύτερα αποδεκτή και έτσι η εκκλησία τηε Κεφαλονιάς εντάσσεται στις αποστολικές εκκλησίες. Η μεγαλοπρεπή παλαιοχριστιανική βασιλική στο Φισκάρδο σε συνδυασμό με τις τοπικές παραδόσεις αποτελούν μαρτυρίες για την ακμή του χριστιανικού βίου στο νησί.
Βυζαντινή εποχή. Από τον 5ο αιώνα μ.Χ. και μετά το Ιόνιο μαστιζόταν από τις επιδρομές των Βανδάλων της Αφρικής, των Γότθων και αργότερα των Σαρακηνών και των Σλάβων πειρατών. Στα μέσα του 8ου αι. ιδρύθηκε το "Θέμα Κεφαλληνίας", ναυτική διοικητική περιφέρεια που περιελάμβανε και τα άλλα νησιά του Ιονίου. Η Κεφαλονιά ήταν η πρωτεύουσα του Θέματος, τη διοίκηση του οποίου ανέλαβαν οι ευγενείς του νησιού. Με την ίδρυση του Θέματος οι Βυζαντινοί απέβλεπαν στον έλεγχο και την προστασία της ευρύτερης θαλάσσιας περιοχής του Ιονίου και της Νότιας Αδριατικής που παρέμενε εκτεθειμένη στις πειρατικές επιδρομές. Όλους αυτούς τους αιώνες η κακή διοίκηση από τυχοδιώκτες και οι ληστρικές επιδρομές των πειρατών ήταν υπεύθυνες για την ιδιαίτερα κακές συνθήκες διαβίωσης στο νησί.
Ο Νορμανδός δούκας Ροβέρτος Γυϊσκάρδος, στην προσπάθειά του να καταλάβει τα βυζαντινά εδάφη, κατέπλευσε στην Κεφαλονιά και αποβίβασε τις δυνάμεις του στην περιοχή του Αθέρα το 1085. Την ίδια χρονιά όμως ο Γυϊσκάρδος πέθανε στο νησί και άφησε το όνομά του στην Πάνορμο, που μετονομάστηκε έκτοτε σε Portus Wiscardi(Φισκάρδο).
Ύστερα από λεηλασίες που έγιναν το 1103 από σταυροφόρους που συμμετείχαν στην Α' Σταυροφορία, οι Ενετοί έκαναν την είσοδό τους στο νησί και κυρίευσαν το φρούριο του Αγίου Γεωργίου (1126) κοντά στο Αργοστόλι. Η Βενετία ήταν η νέα ανερχόμενη θαλάσσια ναυτική δύναμη και στα πελάγη του Ιονίου η Κεφαλονιά, το μεγάλο νησί με τη στρατηγική του θέση, ήταν το σημαντικότερο νησί για τον έλεγχο της ναυσιπλοϊας. Οι ιστορικοί μιλούν για ανασυγκρότηση του πληθυσμού στο νησί την εποχή εκείνη, μετά από τις αλλεπάλληλες καταστροφές και τις λεηλασίες που είχε υποστεί από τις επιδρομές των κατακτητών.
Φραγκοκρατία (1185-1485). Το 1185, στο πλαίσιο μίας μεγάλης επιδρομής των Νορμανδών κατά του Βυζαντίου, ο νορμανδικός στόλος με επικεφαλής τον πειρατή Μαργαριτόνη κατέλαβε την Κεφαλονιά, την Ιθάκη, τη Ζάκυνθο και την Κέρκυρα. Η Κεφαλονιά από τότε αποκόπηκε οριστικά από την Βυζαντινή επικράτεια. Η κυριαρχία του Μαργαριτόνη δεν κράτησε πολύ.
Όταν οι Φράγκοι κατέλαβαν το 1204 την Κωνσταντινούπολη, η Κεφαλονιά έπεσε στο μερίδιο των Ενετών, οι οποίοι παραχώρησαν τη διοίκησή της στα χέρια ενός άλλου πειρατή, του Ματθαίου Ορσίνι, κόμητα της Ρώμης, και θεμελιωτή οίκου που δυνάστευσε έως το 1324 πάντα με την επικυριαρχία των Ενετών και προς προσωπικό όφελος των δυναστών. Οι Ορσίνι ήταν ταυτόχρονα κυρίαρχοι στη Λευκάδα και τη Ζάκυνθο. Τα χρόνια αυτά η πειρατική δραστηριότητα στο Ιόνιο ανθούσε. Οι πειρατές είχαν σαν ορμητήρια τα παράλια της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης και το πέρασμα ανάμεσα από τα δύο νησιά ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνο. Ο πληθυσμός των νησιών παρουσίασε συρρίκνωση.
Ο οίκος των Τόκκι με κτήσεις και στην ηπειρωτική Ελλάδα διαδέχτηκε τους Ορσίνι. Ο Κάρολος Α' ήταν ένας από τους περισσότερο φιλόδοξους και ισχυρούς Λατίνους δυνάστες. Κατά τη διάρκεια της ηγεμονίας του υπήρξε κάποια περίοδος ευημερίας στην Κεφαλονιά. Στο παλάτι του Κάστρου του Αγίου Γεωργίου κάποια σχετική άνεση, πολυτέλεια και εκλεπτυσμένοι τρόποι εμφανίσθηκαν χάρη στη γυναίκα του Καρόλου, τη Φραγκίσκα, γυναίκα με εξαιρετική μόρφωση και ελληνότροπη συμπεριφορά.
Η καθολική εκκλησία επέβαλε σημαντικές αλλαγές στα εκκλησιαστικά πράγματα. Ο ορθόδοξος επίσκοπος στην Κεφαλονιά αντικαταστάθηκε από Λατίνο αρχιερέα. Στα μέσα του 15ου αιώνα αποκαταστάθηκε ο ορθόδοξος επίσκοπος στην Κεφαλονιά, δίπλα στο Λατίνο, αλλά οι αντιθέσεις ανάμεσα στις δύο εκκλησίες παρέμειναν εμφανείς, παρά το ότι υπήρχε κάποια αμοιβαία προσέγγιση και συνεργασία. Τα πολιτικά συμφέροντα του Βατικανού που ήθελε να εισάγει την καθολική πίστη στα ορθόδοξα Ιόνια νησιά, η σκληρή αντιμετώπιση των κατοίκων που ζούσαν στη φτώχια, αναγκασμένοι να πληρώνουν βαριά φορολογία σε αντίθεση με τις λίγες προνομιούχες οικογένειες των ευγενών, ήταν τα χαρακτηριστικά στοιχεία εκείνης της εποχής.
Από τον 11ο έως το 15ο αιώνα η ίδρυση πολλών εκκλησιών και μοναστηριών στη φραγκοκρατούμενη Κεφαλονιά, που κοσμήθηκαν με αξιόλογες τοιχογραφίες και γλυπτό διάκοσμο, μαρτυρεί τη θρησκευτικότητα των νησιωτών και το υψηλό πολιτισμικό επίπεδο της νησιωτικής κοινωνίας. Στην Κεφαλονιά λίγα είναι τα παραδείγματα της βυζαντινής τέχνης που έχουν σωθεί, λόγω της σεισμικότητας της περιοχής. Στην εποχή των Ορσίνι έγινε η σύνταξη του πρακτικού της Λατινικής Επισκοπής της Κεφαλονιάς, ένα πολύ σημαντικό έγγραφο, το οποίο διασώθηκε και δίνει πολλές πληροφορίες για τα χωριά, τις οικογένειες, τις εκκλησίες, τα μοναστήρια του νησιού καθώς και για το ιδιοκτησιακό καθεστώς των μονών. Από το έγγραφο φαίνεται ότι πολλά από τα χωριά έχουν ιδρυθεί από Φράγκους εποίκους και πήραν τα ονόματα των ιδρυτών τους. Για παράδειγμα τα χωριά Φερεντινάτα και Καρουσάτα στην Πύλαρο ιδρύθηκαν αντιστοίχως από τους Φλωρεντίνους και από τους Καρούσους της Νάπολης.
Τουρκοκρατία (1479-1481 και 1485-1500). Οι Τούρκοι κυριάρχησαν στο νησί για δύο σύντομες περιόδους, κατά τη διάρκεια των οποίων οι λεηλασίες και οι καταστροφές ήταν τρομακτικές. Οι Τούρκοι είχαν εξαπλωθεί σε όλο τον ελλαδικό χώρο μετά από την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης το 1453, που υπήρξε επί αιώνες η έδρα του Βυζαντίου.
Ενετοκρατία (1500-1797). Το 1500 οι Ενετοί με τη βοήθεια των Ισπανών κατέλαβαν την Κεφαλονιά. Το καθεστώς παρέμεινε σταθερό μέχρι το 1797, γεγονός πολύ σημαντικό για την ευημερία και την πολιτική σταθερότητα στο νησί. Οι Τούρκοι, με επικεφαλής τον περιβόητο, ελληνικής καταγωγής, πειρατή Χαϊρεδίν Μπαρμπαρόσα (= Κοκκινομάλης) πραγματοποίησαν το 1537 επίθεση, κατά την οποία προξενήθηκαν μεγάλες ζημιές και αιχμαλωτίστηκαν πολλοί κάτοικοι. Μια δεύτερη τουρκική επίθεση το 1538, πιθανώς πάλι με επικεφαλής τον Μπαρμπαρόσα, είχε σαν αποτέλεσμα δεκατρείς χιλιάδες Κεφαλονίτες να πέσουν στα χέρια των Τούρκων και να πωληθούν στα σκλαβοπάζαρα της Βόρειας Αφρικής και της Κωνσταντινούπολης. Το σημαντικό είναι πως τα Επτάνησα δεν έγιναν τελικά κτήση των Τούρκων.
Η στρατηγική θέση των Ιονίων νησιών εξασφάλισε στους Ενετούς, που είχαν στην κατοχή τους και την Κρήτη και την Κύπρο, την ασφαλή πλεύση του εμπορικού τους στόλου μέχρι τα παράλια της Βόρειας Αφρικής. Το εμπόριο άνθησε και η Βενετία, κάποτε μια ασήμαντη πόλη περικυκλωμένη από τα νερά και χωρίς αγροτική γη, εξελίχθηκε σε ένα από τα πλουσιότερα κράτη της Ευρώπης και σε μια μεγάλη ναυτική δύναμη.
Η καινούργια οργάνωση της νησιωτικής κοινωνίας γινόταν με βάση τα φεουδαρχικά δυτικά πρότυπα. Η διοίκηση των νησιών ήταν στα χέρια των Ενετών με έδρα την Κέρκυρα. Οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονταν αποκλειστικά στη Βενετία. Την εξουσία στο κάθε νησί είχε ο Ενετός διοικητής, ο Προβλεπτής, σε συνεργασία με τις τοπικές οικογένειες ευγενών που κατείχαν και τη γη. Τα ονόματα των ευγενών οικογενειών ήταν καταγεγραμμένα σε ιδιαίτερο βιβλίο (libro d'oro). Η αστική τάξη συγκροτήθηκε από εύπορους επαγγελματίες, ενώ απέκτησε και κοινωνική επιρροή. Η τάξη των "ποπολάρων", τα λαϊκά δηλαδή στρώματα που ασχολούνταν με τα χειρωνακτικά επαγγέλματα, επιβαρυνόταν με ποικίλες υποχρεώσεις. Από το 17ο αιώνα και μετά οι αστοί και οι ποπολάροι διεκδίκησαν δυναμικά τη βελτίωση της κοινωνικής τους θέσης και οδηγήθηκαν σε ανοιχτή σύγκρουση με την άρχουσα τάξη.
Στο Κάστρο του Αγίου Γεωργίου, πρωτεύουσα της Κεφαλονιάς από το 1500, είχε εγκατασταθεί η ενετική διοίκηση σε πολυτελή παλάτια και αρχοντικά μαζί με τις οικογένειες ευγενών. Στο νησί η αύξηση του πληθυσμού, που είχε μειωθεί επικίνδυνα στους ταραχώδεις προηγούμενους αιώνες, ήταν ραγδαία. Εγκαταστάθηκαν οικογένειες από τη Δύση και από άλλες ενετικές κτήσεις στην Ελλάδα καθώς και χιλιάδες πρόσφυγες από τον ελληνικό χώρο στην προσπάθειά τους να αποφύγουν τους Τούρκους. Οι επίσημες απογραφές του πληθυσμού της εποχής μάς δείχνουν πως στα μέσα του 17ου αιώνα η Κεφαλονιά είχε περίπου 60.000 κατοίκους. Αναμενόμενο ήταν πως οι νέοι κάτοικοι έφεραν μαζί τους άλλες αντιλήψεις, συνήθειες και παραδόσεις. Έτσι η βυζαντινή παράδοση και οι τοπικές συνήθειες συνυπήρχαν με τους επείσακτους δυτικούς θεσμούς.
Η ιταλική γλώσσα ήταν η πλέον επίσημη, αλλά ο πληθυσμός παρέμεινε ελληνόφωνος. Η ελληνική γλώσσα στα Επτάνησα αφομοίωσε βέβαια πολλές από τις ιταλικές λέξεις, μια επίδραση που είναι ακόμα και σήμερα αισθητή. Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να επισημάνουμε το εξής: Παρά την ξένη κυριαρχία στα Επτάνησα, στα άλλα νησιά και στην ηπειρωτική Ελλάδα, οι Έλληνες δεν έχασαν την εθνική ταυτότητά τους. Σχημάτιζαν ένα λαό με κοινή κατγωγή, κοινή γλώσσα, κοινή θρησκεία, κοινούς θεούς και ιερούς τόπους στην αρχαιότητα, και γενικά τα ίδια ήθη κα έθιμα. Ο γεωγραφικός και, στο παρελθόν, πολιτικός κατακερματισμός του ελλαδικού χώρου δεν άλλαξε ποτέ αυτά τα δεδομένα.
Η σύγκρουση της κοινωνίας, η αυξανόμενη ευημερία του κόσμου κα οι δυτικές επιδράσεις έδωσαν τη δυνατότητα σε όλο και περισσότερους νέους να σπουδάσουν στα πανεπιστήμια της Δύσης. Πολλοί νέοι σπούδασαν στα γνώστα πανεπιστήμια της Βενετίας, της Πάδοβας και της Πίζας. Πολλοί από τους νησιώτες που εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην Ιταλία και στη Γαλλία διέπρεψαν στις επιστήμες, τις τέχνες και το εμπόριο. Αυτοί που γύρισαν στα νησιά, με γνώσεις των επιστημών, των τεχνών και με ευρωπαϊκές ιδέες, άνοιξαν σχολεία για τη διδασκαλία των νέων και επηρέασαν πολιτικά, κοινωνικά και καλλιτεχνικά τις τοπικές κοινωνίες. Δύο μεγάλα ονόματα είναι του Βικέντιου Δαμωδού που ίδρυσε σχολή στα Χαβριάτα Παλικής και των αδελφών Λειχούδη που δίδαξαν για ένα διάστημα στο αναγνωστήριο του Κάστρου.
Όταν το 1669 οι Ενετοί έχασαν την Κρήτη από τους Τούρκους, χιλιάδες Κρητικοί πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στα Επτάνησα, ανάμεσα στους οποίους υπήρχαν επιστήμονες, κορυφαίοι καλλιτέχνες και τεχνίτες του ξύλου, της πέτρας και του αργύρου. Οι θαυμάσιες εικόνες και τα ξυλόγλυπτα τέμπλα των εκκλησιών της Κεφαλονιάς του 17ου και του 18ου αιώνα από κρητικούς καλλιτέχνες είναι η απόδειξη μιας καινούργιας καλλιτεχνικής τάσης που επηρεάστηκε και από στοιχεία της ζωγραφικής της ιταλικής Αναγέννησης. Σε αυτό συνέβαλαν και τεχνίτες από την ηπειρωτική Ελλάδα, κυρίως από την Ήπειρο, που εγκαταστάθηκαν στην Κεφαλονιά. Μερικά ονόματα κορυφαίων Κρητικών ζωγράφων που εργάστηκαν και δίδαξαν στα Επτάνησα είναι αυτά των Ηλία Μόσκου, Θεόδωρου Πουλάκη και Στέφανου Τζαγκαρόλα. Στις σύγχρονες και παλιές εκκλησίες του νησιού φιλοξενούνται οι καλλιτεχνικοί θησαυροί αυτής της εποχής.
Παράλληλα με την ανάπτυξη των επιστημών, των τεχνών και του εμπορίου άνθησε στα Επτάνησα η ποίηση και το θέατρο. Η εισαγωγή της δυτικής μουσικής παιδείας και του λυρικού θεάτρου συνέβαλαν στη δημιουργία θεάτρων, όπου φιλοξενήθηκαν σημαντικές παραστάσεις ιταλικού μελοδράματος καθώς και ελληνικών έργων. Είναι η εποχή κατά την οποία δημιουργήθηκαν οι βάσεις για την "Επτανησιακή Σχολή" που ανέδειξε πλειάδα ποιητών με επικεφαλής τον εθνικό Ζακυνθινό ποιητή Διονύσιο Σολωμό (1798-1857), ο οποίος έγραψε τον Ελληνικό Εθνικό Ύμνο που μελοποιήθηκε από τον Κερκυραίο Νικόλαο Μάντζαρο.
Το 1757 η Ενετική διοίκηση αποφάσισε τη μεταφορά της πρωτεύουσας από το Κάστρο στο Αργοστόλι, όπου συγκεντρώθηκε η εμπορική δραστηριότητα εξαιτίας του μεγάλου και ασφαλούς λιμανιού του και οι Καστριανοί εγκαταστάθηκαν σταδιακά στην καινούργια πρωτεύουσα.
Πρώτη Γαλλοκρατία (1797-1799). Η Γαλλική Επανάσταση σήμανε το τέλος της κυριαρχίας των αριστοκρατικών Ενετών και την αλλαγή του πολιτικού καθεστώτος στα Ιόνια Νησιά. Το 1797 καταλύθηκε η Ενετοκρατία και τα Επτάνησα κυριεύτηκαν από τους Δημοκρατικούς Γάλλους. Ο κόσμος υποδέχθηκε με ενθουσιασμό και γιορταστικές εκδηλώσεις την άφιξη των Γάλλων, με επικεφαλής τον Κορσικανό στρατηγό Άνσελμο Τζεντίλι (Anselmo Gentili), οι οποίοι έφεραν την κατάργησητων ταξικών προνομίων και την ισονομία των πολιτών. Αφού αποβιβάσθηκαν τα στρατεύματα των Δημοκρατικών Γάλλων στην Κεφαλονιά, πυρπολήθηκε στην Πλατεία του Ωρολογίου στο Αργοστόλι -στην ονομαζόμενη σήμερα Πλατεία Καμπάνας- η "χρυσή βίβλος" και η σημαία του Αγίου Μάρκου.
Ρωσοτουρκική παρέμβαση. Παρόλη την πρασπάθεια των Γάλλων για την αναβάθμιση της ζωής στα νησιά με την οργάνωση σχολείων και την ίδρυση Εθνικής Βιβλιοθήκης και Εθνικού Τυπογραφείου στην Κέρκυρα, ο δημοκρατικός αέρας δεν φύσηξε για πολύ στα νησιά. Ο πληθυσμός απογοητεύτηκε εξαιτίας της δημοσιονομικής πολιτικής και της συμπεριφοράς των Γάλλων προς τους κατοίκους, γεγονός που το εκμεταλλεύτηκαν οι αντιδραστικοί κύκλοι. Το φθινόπωρο του 1798, ρωσοτουρκικός στόλος με επικεφαλής τον ναύαρχο Ουσακώφ κατέβαλε τα Επτάνησα, με συνέπεια το παλιό αριστοκρατικό καθεστώς να αποκατασταθεί και πάλι.
Επτάνησος Πολιτεία (1800-1807). Με τη συνθήκη της Κωνσταντινούπολης (1800), υπογεγραμμένη από την τσαρική Ρωσία και τη σουλτανική Τουρκία, τα Ιόνια Νησιά αναγνωρίστηκαν ως ενιαίο κράτος με την επωνυμία "Πολιτεία των Επτά Ενωμένων Νησιών" ή απλούστερα "Επτάνησος Πολιτεία" και τελούσαν υπό την επικυριαρχία του Τούρκου σουλτάνου. Ήταν η δημιουργία του πρώτου ελεύθερου νεολληνικού κρατιδίου, με δικό του σύνταγμα και σημαία. Το σύνταγμα του 1800, γνωστό ως "Βυζαντινό σύνταγμα", επέβαλε ολιγαρχικό πολίτευμα. Τα μεταγενέστερα συντάγματα, που συντάχθηκαν τα έτη 1803 και 1806, αν και περιόριζαν τα προνόμια των ευγενών και καταργούσαν το κληρονομικό δικαίωμα των τίτλων ευγένειας, είχαν επίσης ολιγαρχικό χαρακτήρα.
Δεύτερη Γαλλοκρατία (1807-1809). Με τη συνθήκη του Τιλσίτ (1807) τα Ιόνια Νησιά παραχωρήθηκαν στους Αυτοκρατορικούς Γάλλους, η κυριαρχία των οποίων ήταν βραχύβια (1807-1809). Από τη συνθήκη αυτή άρχισε νέα περίοδος πολύμοχθων και αιματηρών αγώνων του λαού των Επτανήσων, που συνεχίστηκαν αδιάκοπα μέχρι την οριστική τους ένωση με την Ελλάδα. Ο φόβος των Άγγλων ότι τα Επτάνησα θα γίνονταν μια γαλλική επαρχία τούς ώθησε στον εμπορικό αποκλεισμό των νησιών. Οι νησιώτες είδαν τα αγροτικά τους προϊόντα, που προορίζονταν για την αγγλική αγορά, απούλητα και ζήτησαν την επέμβαση των Άγγλων για να βρεθεί λύση στο εμπορικό αδιέξοδο.
Αγγλοκρατία (1809-1864). Έτσι, μετά από την παραίτηση του Ναπολέοντα (1814) και τη συνθήκη του Παρισιού (1815), τα Ιόνια Νησιά αποτέλεσαν "ενιαίον κράτος ελεύθερον και ανεξάρτητον" με την επωνυμία "Ηνωμέναι Πολιτείαι των Ιόνιων Νήσων" (Ιόνιον ή Ιονικόν Κράτος) με έδρα την Κέρκυρα και κάτω από τη άμεση και αποκλειστική προστασία της Μεγάλης Βρετανίας. Τα νησιά ρύθμιζαν την οργάνωσή τους ύστερα από την έγκριση της "Προστατεύουσας Δύναμης". Ένα πολιτικό σχήμα που διήρκεσε μέχρι την ένωση των Επτανήσων με την ελεύθερη Ελλάδα, το 1864.
Μετά την υπογραφή της συνθήκης το 1815, η Αγγλία έστειλε διοικητή-αρμοστή στα Επτάνησα τον Θ.Μαίτλαντ (Thomas Maitland), ο οποίος επέβαλε μέσα σε κλίμα βίας και τρομοκρατίας το σύνταγμα του 1817, που καθιέρωνε τυπικά το κοινοβουλευτικό πολίτευμα στο Ιόνιο Κράτος και διατηρούσε την ομοσπονδιακή μορφή του κράτους. Στην ουσία όμως όλες οι εξουσίες περιέρχονταν στον αρμοστή και πολλά από τα συνταγματικά δικαιώματα, που ο λαός των Επτανήσων είχε αποκτήσει με τη σύσταση της Επτανήσου Πολιτείας, καταργήθηκαν. Αυτό το πολιτικό σχήμα, η τυπική ανεξαρτησία υπό την "προστασία" των Άγγλων, ήταν από τη φύση του καταδικασμένο να αποτύχει.
Η δύσκολη κατάσταση συνέπεσε με την Ελληνική Επανάσταση κατά των Τούρκων που είχε αρχίσει το 1821. Οι Επτανήσιοι είχαν ενεργή ανάμιξη στη διεξαγωγή των αγώνων για την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό. Τα μεγαλύτερα ονόματα των Κεφαλλήνων αγωνιστών είναι αυτά των αδελφών Ανδρέα και Κωνσταντίνου Μεταξά και του Ευάγγελου Πανά. Η επίσημη πολιτική της Μεγάλης Βρετανίας ήταν φιλοτουρκική, επειδή θεωρούσαν ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία μπορούσε να θέσει φραγμό στα επεκτατικά σχέδια των Ρώσων στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Οι Άγγλοι αρμοστές, βλέποντας την οργανωμένη συμβολή των Επτανήσων στον αγώνα κατά των Τούρκων με έμψυχο και άψυχο υλικό, πήραν σκληρά αποθαρρυντικά μέτρα. Η απελευθερωμένη Ελλάδα έγινε τελικά ανεξάρτητο βασίλειο το 1830.
Ένας ικανός τοποτηρητής στην Κεφαλονιά υπήρξε ο Κάρολος Τζέιμς Νάπιερ (Charles James Napier) (1822-1830), ο οποίος άφησε πίσω του πολλά έργα υποδομής, όπως δρόμους, δημόσια κτήρια, φάρους. Μερικά παραδείγματα είναι η ανάπλαση της πόλης του Αργοστολίου με δρόμους και δημόσια κτήρια, η αποξήρανση του βάλτου στη λιμνοθάλασσα του Κουτάβου, ο φάρος των Αγίων Θεοδώρων, η τελειοποίηση της γέφυρας του ντε Μποσσέ και στο Ληξούρι το μέγαρο Μαρκάτου και ο μεγάλος φάρος, ύψους 34μ., στο νησάκι Βαρδιάνοι. Τα έργα οδοποιίας που εκτέλεσε, διευκόλυναν τη συγκοινωνία ανάμεσα στα χωριά και στα λιμάνια. Ο Νάπιερ ήταν επίσης ένθερμος υποστηριχτής της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και βοήθησε έμπρακτα τους Έλληνες και τους Κεφαλονίτες στη διεξαγωγή του απελευθερωτικού αγώνα.
Σημαντικό γεγονός για τα Επτάνησα ήταν η ίδρυση στην Κέρκυρα της Ιονίου Ακαδημίας, του πρώτου ελληνικού πανεπιστημίου, το 1824. Σπουδαίοι επιστήμονες, λόγιοι και φιλόσοφοι δίδασκαν στην Ακαδημία και όταν, μετά την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, έπαψε αυτή να λειτουργεί, πολλοί από τους καθηγητές επάνδρωσαν το Πανεπιστήμιο της Αθήνας.
Ο προοδευτικός αρμοστής Ιωάννης Κόλμπορν (John Colborn), βαρόνος του Seaton, καθιέρωσε την ελευθεροτυπία το 1848, ενώ η άδεια ίδρυσης πολιτικών λεσχών και συγκρότησης πολιτικών συγκεντρώσεων διευκόλυνε τη διάδοση των φιλελεύθερων ιδεών και την καλλιέργεια του εθνικού φρονήματος. Ιδιαίτερα στην Κεφαλονιά οι αντιβρετανικές διαδηλώσεις ήταν έντονες. Αναφέρουμε δύο από τις σημαντικότερες εξεγέρσεις που έγιναν: μία το 1848 (η Επανάσταση του Σταυρού) και μία το 1849 στη Σκάλα. Οι Άγγλοι έπνιξαν στο αίμα και τις δύο επαναστάσεις.
Την ίδια εποχή εμφανίσθηκε στα Επτάνησα το κίνημα του Ριζοσπαστισμού (1848-1864). Η Κεφαλονιά υπήρξε το λίκνο του "Ριζοσπαστικού" κόμματος. Οι επιφανέστεροι Ριζοσπάστες, όπως ο Ηλίας Ζερβός-Ιακωβάτος, ο Γεράσιμος Λιβαδάς, ο Ιωσήφ Μομφεράτος και ο Γεώργιος Τυπάλδος-Ιακωβάτος, είχαν σουδάσει στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια απ' όπου μετέφεραν τις καινούργιες δημοκρατικές ιδέες στα νησιά. Ως κόμμα λαΙκό και επαναστατικό που ήταν το Ριζοσπαστικό, εξέφραζε τις ελπίδες του ελληνικού λαού για την εθνική ανεξαρτησία και κοινωνική διακαιοσύνη. Η ένωση των νησιών με την υπόλοιπη Ελλάδα ήταν ο βασικός στόχος του κινήματος. Ένα ζήτημα που δίχασε τον πληθυσμό ήταν το άν θα ενωθούν τα νησιά με την Ελλάδα ή θα είναι υπό αγγλικά διοίκηση. Το Ριζοσπαστικό Κόμμα επεδίωκε την ένωση με την Ελλάδα, το Κόμμα των Συντηρητικών υποστήριζε τους Άγγλους, ενώ το Κόμμα των Μεταρρυθμιστών ζητούσε τη μετρρύθμιση του συντάγματος του 1817, θεωρώντας την ιδέα για την ένωση πρόωρη. Η πλειοψηφία των Επτανησίων αντιδρούσε με μια μακρόχρονη αντίσταση στην πολιτική κατάσταση όπως αυτή είχε διαμορφωθεί στα Ιόνια. Διαμαρτυρίες, διαδηλώσεις, εξεγέρσεις και επαναστατικά άρθρα σε τοπικές πολιτικές εφημερίδες απαντήθηκαν από τους Άγγλους με φυλακίσεις, τρομοκρατία και εξορισμούς των Ριζοσπαστών σε απομονωμένα νησάκια. Το 1858 στάλθηκε από βρετανική κυβέρνηση στα νησιά ο ικανός πολιτικός Γουλιέλμος Γλάδστον (William Gladstone) για να διερευνήσει την πολιτική κατάσταση και να εισηγηθεί μεταρρυθμίσεις. Το Ιόνιο κοινοβούλιο στην Κέρκυρα δεν αποδέχθηκε τις προτάσεις του Γλάδστονα και επέμεινε στην ένωση με την ελευθερωμένη Ελλάδα. Τελικά ο στόχος της ένωσης με την Ελλάδα επιτεύχθηκε το 1864.
Το Ιόνιο κοινοβούλιο διαλύθηκε και ο τελευταίος βρετανός αρμοστής Στορκς (Storks) παρέδωσε τα Ιόνια νησιά στον τότε εκπρόσωπο της ελληνικής κυβέρνησης Θρασύβουλο Ζαϊμη. Το Ιόνιο Κράτος έπαψε να υπάρχει και η τύχη των νησιών του Ιονίου ακολουθεί στο εξής την πορεία κα ιστορία του ελληνικού κράτους.
Από το 1864 έως σήμερα. Η πολιτική κατάσταση της Ελλάδας χαρακτηρίζεται στο 19ο και μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα από αστάθεια και η συγκρότηση του νέου κράτους, μετά από τόσους αιώνες σκλαβιάς, παρουσίαζε σύνθετα προβλήματα. Οι βαλκανικοί πόλεμοι και οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι ήταν τροχοπέδη στην ανάπτυξη της χώρας. Η βιομηχανική Επανάσταση του 19ου αιώνα έφερε αλλαγές και στην αγροτική ελληνική κοινωνία. Κυρίως η Αθήνα δεχόταν πλήθη από την ύπαιθρο και από την Μικρά Ασία μετά από τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922. Ο κόσμος ήλπιζε σε ένα καλύτερο αύριο δουλεύοντας στα εργοστάσια μακριά από το πολεμικό μέτωπο στη Βόρεια Ελλάδα. Οι συνθήκες διαβίωσης των εργατών στην πόλη ήταν κακές και η διάδοση των σοσιαλιστικών ιδεών βρήκε εύφορο έδαφος. Ένας από τους κύριους εκφραστές της σοσιαλιστικής ιδεολογίας ήταν ο Κεφαλονίτης Μαρίνος Αντύπας.
Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο η Ελλάδα πολέμησε στο στρατόπεδο των συμμαχικών δυνάμεων και κέρδισε σημαντικές για την έκβαση του πολέμου μάχες στη Μακεδονία. Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος στην Ελλάδα άρχισε με την αρνητική απάντηση του τότε πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά και του ελληνικού λαού στο τελεσίγραφο της φασιστικής Ιταλίας για την ελεύθερη προσπέλαση των στρατευμάτων της στην Ελλάδα. Η ιταλική κατοχή των Επτανήσων διήρκεσε μέχρι τα μέσα του 1943, όταν ήρθαν οι Γερμανοί στα νησιά. Οι αξιωματικοί της ιταλικής μεραρχίας Acqui στο νησί αρνήθηκαν να παραδώσουν τη διοίκησή τους στους Γερμανούς συμμάχους, με το δραματικό αποτέλεσμα να εκτελεστούν 5000 Ιταλοί στρατιώτες και αξιωματικοί. Τρεις χιλιάδες Ιταλοί στρατιώτες χάθηκαν όταν τα πλοία στα οποία τους μετέφεραν για καταναγκαστική εργασία στη Γερμανία χτυπήθηκαν από νάρκες. Συνολικά 10.000 άνδρες της μεραρχίας Acqui έχασαν τη ζωή τους, ενώ ένας μικρός αριθμός ανδρών κατάφερε να δραπετεύσει από το νησί με τη βοήθεια των κατοίκων.
Τα νησιά Ζάκυνθος, Ιθάκη και Κεφαλονιά καταστράφηκαν από ένα μεγάλο σεισμό τον Αύγουστο του 1953. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες έσπευσαν αμέσως για βοήθεια. Οι κάτοικοι ορθοπόδησαν βασισμένοι κυρίως στις δικές τους δυνάμεις. Με μόχθο, επιμονή και θυσίες ανοικοδομούσαν για δεκαετίες τα χωριά και τις πόλεις τους. Στην Κεφαλονιά ολόκληρα χωριά ξανακτίσθηκαν σε άλλες τοποθεσίες, μερικές φορές χιλιόμετρα μακριά από την παλιά τους τοποθεσία και συνήθως πιο κοντά στη θάλασσα. Στη σημερινή εποχή τα σπίτια κτίζονται με αντισεισμικές προδιαγραφές και με τρεις ορόφους ως ανώτατο επιτρεπόμενο όριο.
|
|
|
Η Κεφαλονιά είναι ένα ορεινό, εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς, νησί με πλούσια βλάστηση και λίγες σχετικά μικρές πεδιάδες. Μεγαλύτερο βουνό της Κεφαλονιάς είναι ο Αίνος με ψηλότερη κορυφή το Μεγάλο Σωρό (1628 μ.). Οι ακτές της Κεφαλονιάς σχηματίζουν πολλούς κόλπους και πολλά ακρωτήρια, δημιουργώντας μοναδική εναλλαγή του τοπίου, με μεγάλες αμμουδερές παραλίες, απότομες ακτές και μικρούς ορμίσκους που στολίζουν κατά μήκος την ακτή των 250 χιλιομέτρων.
Το έδαφος αποτελείται κυρίως από ασβεστολιθικά πετρώματα, που τα διαπερνούν υπόγεια ύδατα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την παρουσία καρστικών φαινομένων. Πλήθος υπόγειων σπηλαίων και βαράθρων απαντούν στο νησί.
Ένα μοναδικό γεωλογικό φαινόμενο που συναντάμε στην Κεφαλονιά είναι οι Καταβόθρες, που βρίσκονται σε μικρή απόσταση βόρεια του Αργοστολίου. Στη θέση αυτή τα νερά της θάλασσας εισβάλλουν σε ρωγμές της στεριάς, μετά χάνονται στα ασβεστολιθικά πετρώματα της γης και εκβάλλουν υφάλμυρα στην άλλη άκρη του νησιού, κοντά στη Σάμη, στις πηγές του Καραβόμυλου και στο λιμνοσπήλαιο της Μελισσάνης.
Η πλούσια χλωρίδα απαριθμεί εκατοντάδες είδη φυτών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Εθνικός Δρυμός Αίνου με το μοναδικό είδος ελάτης που φύεται στην Κεφαλονιά (Αbies cephalonica). Στο βουνό απομονώθηκαν πολλά από τα χαρακτηριστικά φυτά της Κεφαλονιάς καθώς και ενδημικά φυτά που δεν υπάρχουν σε καμία άλλη χώρα.
Συνηθισμένα κωνοφόρα δένδρα στο νησί είναι το πεύκο, το κυπαρίσσι και το έλατο. Άλλα δένδρα είναι η ελιά, ο πλάτανος (κοντά στα ποτάμια και τις πηγές), η λεύκα και το πουρνάρι. Στις ακτές ευδοκιμούν τα φυτά που χρειάζονται τη θαλασσινή αλμύρα. Στν πεδινή και ημιορεινή ζώνη, που αρχίζει σχεδόν από τη θάλασσα και φθάνει μέχρι το υψόμετρο των 800 μ., η μεσογειακή μακία έχει πάρει τη θέση των μεσογειακών δασών, που εξαφανίστηκαν σταδιακά εξαιτίας της γεωργίας και της κτηνοτροφίας. Εδώ συναντάμε αειθαλείς πράσινους θάμνους με σκληρά φύλλα, όπως σχίνο, σπάρτο, μύρτο, πικροδάφνη, ρείκια και κουμαριές (άγριες φραουλιές). Ενδεικτικά για το πλήθος των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών του νησιού είναι το δενδρολίβανο και το μάραθο. Την άνοιξη, με την άνθιση των εκατοντάδων ειδών από αγριολούλουδα, η Κεφαλονιά μετατρέπεται σε ένα πραγματικό ανθοκήπιο. Ίριδες, ανεμώνες, βιολέτες, παπαρούνες, κρίνοι, χρυσάνθεμα, γαλατσίδες (Euphorbia) και μολόχες είναι μόνο λίγα από τα πιο συνηθισμένα λουλούδια. Βέβαια και τα καρποφόρα δένδρα με τα άνθη τους συμβάλλουν σε αυτή τη "φιέστα της φύσης". Η αμυγδαλιά, που στολίζεται με τα άνθη της την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου, σηματοδοτεί τον ερχομό της άνοιξης.
Εδώ αξίζει να αναφέρουμε πως ορισμένα από τα χαρακτηριστικά φυτά και δένδρα της Κεφαλονιάς έχουν εισαχθεί από άλλες ηπείρους. Από την Αυστραλία εισήχθη ο ευκάλυπτος, από την Αφρική ο αθάνατος. Η βουκαμβίλια, ένα συνηθισμένο στις αυλές των σπιτιών αναρριχόμενο φυτό με μωβ ή κόκκινα άνθη, εισήχθη από τη Βραζιλία το 18ο αιώνα.
Η πανίδα στο νησί είναι εξίσου πλούσια. Από τα πουλιά συναντάμε ορτύκια, κουκουβάγιες, όπως επίσης και σπάνια αρπακτικά πουλιά και πολλά είδη ωδικών πουλιών. Τα μεταναστευτικά πουλιά που περνάνε από τα Ιόνια Νησιά προτιμούν τους υγρότοπους του Κουτάβου στο Αργοστόλι και του Λιβαδιού στην Παλική. Μικρά θηλαστικά και ερπετά ζουν σε όλο το νησί. Στη θάλασσα παρατηρείται το δελφίνι και στις βαρχώδεις ακτές ζει η σπάνια μεσογειακή φώκια Monachus monachus. Μόνο λίγες χιλιάδες έχουν απομείνει σε ολόκληρη τη Μεσόγειο θάλασσα. Στις αμμουδερές παραλίες της νότιας Κεφαλονιάς εντοπίζονται οι επίσης απειλούμενες από εξαφάνιση χελώνες Caretta caretta, όπου κάθε καλοκαίρι έρχονται εκεί και κάνουν τα αυγά τους.
|
|
|
Το μεσογειακό κλίμα, οι μοναδικές φυσικές ομορφιές και οι αμέτρητες παραλίες συμβάλλουν στον όλο και αυξανόμενο τουρισμό της Κεφαλονιάς, που αποτελεί ένα σημαντικό τομέα της οικονομίας του νησιού. Ο τουρισμός και η παρουσία ξένων επισκεπτών δεν λαμβάνεται μόνο ως πήγη εισοδήματος, αλλά είναι συνάμα μια συνέχεια της μακρόχρονης παράδοσης της επαφής των κατοίκων με άλλους λαούς. Οι Κεφαλονίτες, εκτός από τον τουρισμό, ασχολούνται με το εμπόριο, τη γεωργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία και βεβαίως με τη ναυτιλία. Τα κύρια και επώνυμα γεωργικά προϊόντα που παράγονται είναι το λάδι, το κρασί, το μέλι και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Επίσης η παραγωγή ψαριών από τα ιχθυοτροφεία που λειτουργούν στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του νησιού αυξάνεται σταθερά.
|
|
|
Οι Κεφαλονίτες
Το άγριο τοπίο της Κεφαλονιάς που εναλλάσσεται με ήμερες τοποθεσίες καθρεφτίζεται και στο χαρακτήρα των κατοίκων. Ο Κεφαλονίτης ως άνθρωπος ατίθασος, αυστηρός και απότομος είνα ταυτόχρονα άνθρωπος γλυκός, με σπινθηροβόλο πνεύμα που αγαπάει τη μουσική και το χορό. Τον διακρίνει επίσης η εξυπνάδα, το πείσμα και η προοδευτική διάθεση. Γεννημένος έμπορος και θαλασσοπόρος βρίσκεται σε όλα τα μήκη κι τα πλάτη της γης, δραστήριος και επιτυχημένος σε ό,τι κάνει. Ένα απόσπασμα από βιβλίο "Ταξίδι στην Ελλάδα" που γράφτηκε πριν 200 περίπου χρόνια από τον Σικελό ιστορικό και οικονομολόγο Saverio Scrofani περιέχει εύστοχες παρατηρήσεις σχετικά με το χαρακτήρα του Κεφαλονίτη:
Στις ευνοϊκές κλιματολογικές και φυσικές συνθήκες οφείλεται ο χαρακτήρας του Κεφαλονίτη(...) Λιτοδίαιτος, ενεργητικός, επιτήδειος και μεγαλεπήβολος. Αν και το νησί απέχει μια μέρα μόνο από την Κέρκυρα και την Ζάκυνθο, οι Κεφαλονίτες δεν μοιάζουν καθόλου με τους κατοίκους των δύο αυτών νησιών. Ζωηροί, πνευματώδεις, εύστροφοι, θα μπορούσα να πω πονηροί και προσκολλημένοι στο κέρδος, δεν διστάζουν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους ακόμα και για 20 χρόνια. Όοσν καιρό οι Ζακυνθινοί και οι Κερκυραίοι τρώνε και εξανεμίζουν τα υπάρχοντά τους στον τόπο τους, οι Κεφαλονίτες διασχίζουν τις θάλασσες, εγκαθίστανται παντού, ιδρύουν αποικίες στη Μαύρη Θάλασσα, στη Μικρά Ασία, στην Αίγυπτο και μετά από πολλά χρόνια ξαναγυρίζουν στον τόπο τους με ό,τι έχουν μαζέψει για να περάσουν τα γηρατειά με την οικογένειά τους(...). Οι Κεφαλονίτες είναι ίσως οι μόνοι ανάμεσα σε όλους τους λαούς της γης, που είναι πλασμένοι από τη φύση για να βρίσκονται παντού(...). Φαίνονται μάλλον σαν κάτοικοι μιας μεγάλης πρωτεύουσας παρά ενός μικρού νησιού του Ιονίου Πελάγους. Κατά την εποχή μας έχουν έναν αντιβασιλέα στη Σικελία, έναν παιδαγωγό στη Βραζιλία, ένα μεγάλο στρατηγό κι ένα διάσημο αρχιτέκτονα στη Ρωσία(...). Ο πληθυσμός τους φτάνει μόνο τις 60.000, αλλά έχουν στη θάλασσα περισσότερα από 200 μεγάλα καράβια και 5.000 μικρά. Η Αδριατική, το Αρχιπέλαγος, η Μαύρη Θάλασσα είναι γεμάτες από κεφαλονίτικα καράβια που φθάνουν μέχρι την Αμερική και την Ινδία. Αλλά δεν είναι λιγότερο δραστήριοι και μέσα στην ιδιαίτερη πατρίδα τους(...)
Στις πέντε ηπείρους υπάρχουν σήμερα πρωτοπόροι και επιτυχημένοι Κεφαλονίτες στις επιστήμες, στις τέχνες, στο εμπόριο και σε άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες. Παραδείγματα από σημαντικές προσωπικότητες έχουμε ήδη από προηγούμενους αιώνες. Από το 18ο αιώνα γνωρίζουμε την επιστημονική δράση των δύο αδελφών Ιωαννίκιου και Σωφρόνιου Λειχούδη. Σπουδαγμένοι στα πανεπιστήμια της Βενετίας και της Πάδοβας στην Ιταλία, με επιστημονικά συγγράμματα στο όνομά τους, ίδρυσαν το πρώτο πανεπιστήμιο της Ρωσίας, τη Σλάβο-ελληνο-λατινική Ακαδημία της Μόσχας, κατά την εποχή της ρωσικής αναγέννησης και του τσάρου Πέτρου του Μεγάλου. Μαθητές της Ακαδημίας κατείχαν σημαντικές θέσεις στη ρωσική κοινωνία της εποχής εκείνης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα πρωτοπόρου Κεφαλονίτη, που έχει σχέση με τη θάλασσια περιπέτεια, είναι αυτό του Κεφαλονίτη Απόστολου Βαλεριάνου Φωκά από το χωριό Βαλεριάνο, ναυάρχου του ισπανικού στόλου. Στα ισπανικά το όνομά του ήταν Χουάν Ντε Φούκα (Juan de Fuca), με το οποίο έμεινε και γνωστός στην ιστορία. Κατά τη διάρκεια του 14ου και μέχρι το 17ο αιώνα ήταν συνηθισμένο φαινόμενο οι Έλληνες ναυτικοί να παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε ξένα καράβια εξυπηρετώντας ξένα συμφέροντα. Στα χρόνια 1590-1592 ο Ντε Φούκα εκτέλεσε μια αποστολή για τον Ισπανό βασιλιά Φίλιππο Β', προκειμένου να ανακαλύψει ένα θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα στον Ειρηνικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό. Ο Ντε Φούκα ξεκίνησε από την ισπανική αποικία Μεξικό και έφθασε στη δυτική ακτή της Βόρειας Αμερικής στο ύψος της σημερινής πόλης Βανκούβερ του Καναδά. Αργότερα, προς τιμήν του, το θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα στο Βανκούβερ και την απέναντι ακτή της πολιτείας Ουάσιγκτον ονομάστηκε "Juan de Fuca Strait". Έτσι λοιπόν ο Κεφαλονίτης Χουάν Ντε Φούκα έμελλε να γίνει ο πρώτος Ευρωπαίος που έφθασε τόσο βόρεια στις δυτικές ακτές της Αμερικής, εξευρευνώντας γη και θάλασσα.
Ένας άλλος Κεφαλονίτης που γύριζε στεριές και θάλασσες ήταν ο Κωνσταντίνος Γεράκης που γεννήθηκε στο Κάστρο στα μέσα του 17ου αιώνα. Η φτώχια τον έσπρωξε στη θάλασσα σε ηλικία μόλις 12 χρονών. Μετά από πολλές παράτολμες περιπέτειες γνωρίστηκε στην Ασία με έναν πρεσβευτή του Σιάμ (Ταϋλάνδη), ο οποίος θαύμασε τις ικανότητές του Γεράκη και τον σύστησε στον βασιλιά του Σιάμ Ναραί. Σε αυτή τη μακρινή χώρα ο Γεράκης έφθασε στο αξίωμα του αντιβασιλιά και ίδρυσε σχολεία, ιερατικές σχολές, σχολές πανεπιστημιακού επιπέδου, αστεροσκοπείο κλπ. Επίσης ήταν ο αρχιτέκτονας τριών διακρατικών συμφωνιών μετξύ του βασιλιά του Σιάμ και του βασιλιά του Ήλιου της Γαλλίας Λουδοβίκου ΙΔ'. Ο σκοπός της συνεργασίας ήταν η οργάνωση του σιαμέζικου στρατού στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών προτύπων και η εισαγωγή του χριστιανισμού. Η ικανότητα και η μεγαλοφυϊα του Γεράκη αναγνωρίστηκαν ακόμα και από τους εχθρούς του. Τελικά βρήκε το θάνατο μαζί με τη βασιλική οικογένεια το 1688, όταν ένας αρχιμανδαρινός κατέλαβε το θρόνο του Σιάμ με την υποστήριξη των ξένων δυνάμεων της περιοχής -Ολλανδών, Πορτογάλων και Οθωμανών- επειδή θεώρησαν πως οι μεταρρυθμίσεις του Γεράκη έβλαπταν τα εμπορικά τους συμφέροντα.
Το 19ο αιώνα οι Κεφαλονίτες είχαν το μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στα Ιόνια νησιά. Ακόμα και σήμερα πολλές από τις μεγάλες ναυτιλιακές εταιρίες της Ελλάδας έχουν ιδρυθεί από Κεφαλονίτες. Τα κεφαλονίτικα εμπορικά πλοία για αιώνες τξιδεύουν σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Εκατοντάδες παροικίες των Κεφαλονιτών έχουν σχηματιστεί από τους ναυτικούς που εγκατέλειψαν τα πλοία τους και αποφάσισαν να μείνουν για πάντα ακόμη και στα πλέον απόμακρα σημεία του πλανήτη. Αργότερα αρκετές από τις μικρές αυτές παροικίες γιγαντώθηκαν και έγιναν χώρος υποδοχής του μεταναστευτικού ρεύματος από την Κεφαλονιά και την Ιθάκη τα τελευταία 200 χρόνια. Από το 1800 υπήρξε κύμα μετανάστευσης προς τις χώρες της Μαύρης Θάλασσας και την Κωνσταντινούπολη, αργότερα προς την Αμερική, την Αφρική και την Αυστραλία, ενώ στον 20ο αιώνα προς τη βόρεια Ευρώπη. Μετά από το σεισμό του 1953 χιλιάδες Κεφαλονίτες άφησαν οριστικά τα ερείπια των σπιτιών τους και ο πληθυσμός μειώθηκε από 70.000 σε 25.000 κατοίκους. Επί δεκαετίες το νησί δεν μπορούσε να ξεπεράσει αυτή τη φυγή του ανθρώπινου δυναμικού. Όμως από το 1980 η άνοδος του τουρισμού επέφερε σταδιακή αύξηση του πληθυσμού. Δεν είναι λίγοι οι μετανάστες που, προκειμένου να μην χάσουν την επαφή με την ιδιαίτερη πατρίδα τους, κτίζουν θερινές κατοικίες στα παλιά τους χωριά.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα του κεφαλονίτικου πολιτισμού είναι το πολυφωνικό τραγούδι και οι τοπικοί χοροί, ένα μείγμα παραδοσιακής μουσικής και χορού με σαφή επίδραση από τη Δύση. Δεκάδες χορωδίες εντός και εκτός της Κεφαλονιάς συνεχίζουν την παράδοση που έχει το νησί στο πολυφωνικό τραγούδι. Μεγάλο τμήμα του ρεπερτορίου τους καταλαμβάνουν οι παραδοσιακές καντάδες και αριέττες. Οι πιο χαρακτηριστικοί τοπικοί χοροί είναι ο κεφαλονίτικος μπάλος με τις ωραίες φιγούρες και το γρήγηρο βηματισμό, ο μέρμηγκας, ο διβαρίτικος και ο μανέτας.
Από τον πολιούχο της Κεφαλονιάς άγιο Γεράσιμο έχουν πάρει το όνομά τους πολλοί Κεφαλονίτες. Το υποκοριστικό του ονόματος εξελίσσεται σε Γερασιμάκης, Μάκης και Μεμάς, ενώ στην Ιθάκη προφέρεται συνήθως Μάσος. Στο εξωτερικό το όνομα μετατρέπεται σε Gerry. Το γυναικείο όνομα είναι Γερασιμούλα και Μέμη. Το όνομα Γεράσιμος έχει ταυτιστεί με την Κεφαλονιά καθώς και με την έξυπνη και ιδιόρρυθμη φύση των Κεφαλονιτών. Αυτό το αποδεικνύουν επίσης τα πάμπολλα ανέκδοτα γύρω από το πρόσωπο του Γερασίμου, που αφορά πάντα σε έναν Κεφαλονίτη πολυμήχανο και ταξιδεμένο.
Σήμερα ο Κεφαλονίτης είναι δικαιολογημένα πολύ υπερήφανος για το όμορφο νησί του. Σεβόμενοι το περιβάλλον του νησιού και τους ανθρώπους του, μπορείτε ν απολαύσετε τη γνήσια φιλοξενία των κατοίκων και την αυθεντικότητα της ζωής τους. Μια καλή ευκαιρία για να γνωρίσετε τους Κεφαλονίτες και τις παραδόσεις τους είναι να παραβρεθείτε σε μία από τις τοπικές γιορτές και τα πανηγύρια.
|
|
|
Επέτειοι, γιορτές και πανηγύρια
|
Μάιος
|
| |
| 1 |
Ταξιαρχών................................................................................Περιχώρι Ιθάκης |
| 2 |
Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.....................................................Καραβάδος |
| 21 |
Επέτειος της Ένωσης των Επτανήσων με την Ελλάδα..........Παρέλαση στις πλατείες του |
| Αργοστολίου, Ληξουρίου και Βαθέως Ιθάκης |
|
Ιούνιος
|
| |
| 2 |
Παναγίας Διώτισσας.........................................................................Νησάκι Δίας |
| 24 |
Αϊ-Γιάννη.............................................................................Τζαννάτα, Κιόνι Ιθάκης |
| 30 |
Δώδεκα Αποστόλων............................................................................Χαβδάτα |
|
Ιούλιος
|
| |
| 11 |
Αγίας Ευφημίας.................................................................................Αγία Ευφημία |
| 17 |
Αγίας Μαρίνας.....................................................................Βλαχάτα, Εξωγή Ιθάκης |
| 20 |
Προφήτη Ηλία.........................................Ραζάτα, Φραγκάτα, Καμιναράτα, Κιόνι Ιθάκης |
| 25 |
Αγίας Άννας.........................................................................................Λακήθρα |
| 26 |
Αγίας Παρασκευής...............................................................................Τρωιανάτα |
| 27 |
Αγίου Παντελεήμονα............................................................Κοντογουράτα, Πουλάτα |
| |
Τέλη Ιουλίου Γιορτή κρασιού.......................................................Περαχώρι Ιθάκης |
|
Αύγουστος
|
| |
| 6 |
Μεταμόρφωση Σωτήρος..................................................Καλιγάτα, Πόρος, Τραυλιάτα |
| |
Αγιος Νικόλαος, Σταυρός Ιθάκης |
| |
Τελευταία Κυριακή πριν από τις 15/08..............................................Αγία Ειρήνη |
| 15 |
Κοίμηση της Θεοτόκου...............Μαρκόπουλο, Αργίνια, Πάστρα, Χαλιωτάτα, Ληξούρι, |
| |
Χαβριάτα, Δμουλιανάτα, Κομιτάτα, Πλατρειθιάς Ιθάκης, Ανώγη Ιθάκης |
| 16 |
Αγίου Γερασίμου.............................................Μονή Αγίου Γερασίμου, Σκάλα, Κομιτάτα |
| 16 |
Γιορτή της Ρομπόλας..............................................................................Βαλσαμάτα |
| |
Πρώτο Σαββατοκύριακο μετά τις 16/08 |
| |
Γιορτή της Ρομπόλας................................................................................Φραγκάτα |
| |
Μέσα Αυγούστου Γιορτή κρασιού.......................................................Μαντζαβινάτα |
| 23 |
Απόδοση Κοιμήσεως της Θεοτόκου.............................Μονή Αγριλίων, Μονή Κεχριώνος |
| 29 |
Αϊ-Γιάννη................................................................................................Ρατζακλί |
|
Σεπτέμβριος
|
| |
| 8 |
Το γενέσιο της Θεοτόκου........................................Διλινάτα, Μονή Άτρου, Μακριώτικα, |
| |
Μονή Παλιοχέρσου, Μονή Καθαρών Ιθάκης |
| 14 |
Ύψωση Τιμίου Σταυρού.................Μονή Εσταυρωμένου στην Πεσάδα, Μονή Κηπουραίων |
| 24 |
Παναγίας Δραπανιώτισσας........................................................................Αργοστόλι |
| 25 |
Αγίου Ιωάννη...........................................................................................Σαρλάτα |
|
Οκτώβριος
|
| |
| 20 |
Αγίου Γερασίμου......................................................................Μονή Αγίου Γερασίμου |
| 26 |
Αγίου Δημητρίου.......................................................................................Ληξούρι |
| 28 |
Εθνική Επέτειος 1940...................Παρέλαση στις πλατείες του Αργοστολίου, Ληξουρίου, |
| και του Βαθέως Ιθάκης |
|
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
|
|
|